Σαν Σήμερα

 

24/03/1821: Οι Ντρέδες -οι Αρβανίτες της Άνω Μεσσηνίας- ξεσηκώνονται κατά των Τούρκων, με αρχηγό τον Γιαννάκη Μέλλιο.

Καθαρά Δευτέρα - Κούλουμα

 

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, της νηστείας του Πάσχα.

Από τους λαογράφους θεωρείται ο επίλογος των βακχικών εορτών της Αποκριάς, οι οποίες ουσιαστικά αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και τελειώνουν την Καθαρά Δευτέρα.

Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος την Καθαρά Δευτέρα «καθαρίζουν» ό,τι απόμεινε από τα μη νηστίσιμα φαγητά της αποκριάς, Σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπως π.χ. στην Ήπειρο, οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και όλα τα χάλκινα σκεύη από τα λίπη της αποκριάς με ζεστό σταχτόνερο μέχρι ν’ αστράψουν και βάφουν άσπρα τα πεζοδρόμια.

Το πιάτο της ημέρας περιλαμβάνει νηστίσιμα, ως αποτοξίνωση από το πλούσιο φαγοπότι της Αποκριάς. Χαλβάς, ταραμάς, ελιές, πίκλες, θαλασσινά, φασολάδα, βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Τα νηστίσιμα συνοδεύονται από τη λαγάνα, ένα είδος άρτου χωρίς προζύμι, με ελλειπτικό σχήμα και πεπλατυσμένος για να ψήνεται εύκολα. Σχετικός και ο δημοτικός σατυρικός θρήνος:

Τ' ακούτε τι παράγγειλε η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν΄ ο Κρέος, πέθανε, ψυχομαχάει ο Τύρος
σηκώνει ο Πράσος την ουρά κι ο Κρέμμυδος τα γένεια
Μπαλώστε τα σακούλια σας, τροχίστε τα λεπίδια
και στον τρανό τον πλάτανο, να μάσουμε στεκούλια.

Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας στις εξοχές λέγεται Κούλουμα. Η ετυμολογία της λέξης έχει λατινική (κολούμνα=κολώνα ή κούμουλους=σωρός, κορυφή) ή αλβανική προέλευση (κόλουμ=καθαρός). Στον Δήμο Αθηναίων τα Κούλουμα γιορτάζονται στον Λόφο του Φιλοππάπου, όπως και σε πολλούς Δήμους της χώρας, με προσφορά φασολάδας και νηστίσιμων στους δημότες.

Απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας αποτελεί το πέταγμα του χαρταετού, με τα ποικίλα χρώματα και σχέδια, από μικρούς και μεγάλους, πιθανόν για να πετάξουν μακριά κάθε έγνοια του χειμώνα, μια και μπαίνει η άνοιξη και όλα, τουλάχιστον στη φύση, είναι πιο χαρούμενα λόγω της ανθοφορίας και της βελτίωσης του καιρού.

Η έντονη αθυροστομία και η καυστική σάτιρα είναι από τα χαρακτηριστικά της Καθαράς Δευτέρας σε πολλούς εορτασμούς της ανά την επικράτεια:

• Ο Αλευροπόλεμος στο Γαλαξίδι, είναι ένα έθιμο που διατηρείται από το 1801. Εκείνα τα χρόνια, παρόλο που το Γαλαξίδι τελούσε υπό την τουρκική κατοχή, όλοι οι κάτοικοι περίμεναν τις Αποκριές για να διασκεδάσουν και να χορέψουν σε κύκλους. Ένας κύκλος για τις γυναίκες, ένας για τους άντρες. Φορούσαν μάσκες ή απλώς έβαφαν τα πρόσωπά τους με κάρβουνο. Στη συνέχεια προστέθηκε το αλεύρι, το λουλάκι, το βερνίκι των παπουτσιών και η ώχρα.
• Βλάχικος Γάμος στη Θήβα. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις μέρες μας περίπου από το 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι Βλάχοι, δηλαδή οι τσοπάνηδες από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, εγκατέλειψαν τότε την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα. Το θέαμα είναι έξοχο, η γαμήλια πομπή πολύχρωμη, η μουσική που τη συνοδεύει (πίπιζες, νταούλια κ.ά.) εξαιρετικά ζωντανή.
• Του Κουτρούλη ο Γάμος στη Μεθώνη Μεσσηνίας. Καρναβαλίστικος γάμος, που κρατάει από τον 14ο αιώνα. Στις μέρες μας, το ζευγάρι των νεονύμφων είναι δύο άντρες, που μαζί με τους συγγενείς πηγαίνουν στην πλατεία, όπου γίνεται ο γάμος με παπά και με κουμπάρο. Διαβάζεται το προικοσύμφωνο και ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
• Στη Μεσσήνη Μεσσηνίας γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης μιας γερόντισσας, της γριάς Συκούς, που κατά την παράδοση, κρεμάστηκε στη θέση Κρεμάλα της πόλης, με εντολή του Ιμπραήμ Πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, να του πει ότι η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν οικτρό τέλος από την αντίδραση και το σθένος των επαναστατημένων Ελλήνων. Μετά την αναπαράσταση, μπορεί κάθε επισκέπτης να "κρεμαστεί" από τους ψευτοδήμιους της κρεμάλας. Το απόγευμα της Καθαράς Δευτέρας γίνεται η παρέλαση με μαζορέτες, άρματα, μεταμφιεσμένους μικρούς και μεγάλους και χορευτικά συγκροτήματα.
• Μπουρανί στον Τύρναβο. Μπουρανί είναι μία χορτόσουπα δίχως λάδι, γύρω από την προετοιμασία της οποίας στήνεται ολόκληρο το σκηνικό του παιχνιδιού με φαλλικά σύμβολα και τολμηρά πειράγματα από τους μπουρανίδες.
• Στην Κάρπαθο λειτουργεί το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι κάνουν άσχημες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) για να οδηγηθούν στο Δικαστήριο, που το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Τα αυτοσχέδια αστεία και τα γέλια ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
• Στις κοινότητες Ποταμιά, Καλόξιδο και Λιβάδια της Νάξου οι κάτοικοι ντύνονται Κορδελάτοι ή Λεβέντες. Οι Κορδελάτοι είναι φουστανελοφόροι και η δεύτερη ονομασία τους Λεβέντες αποδίδεται στους πειρατές. Από κοντά τους ακολουθούν και οι ληστές, οι Σπαραρατόροι, που αρπάζουν τις κοπέλες για να τις βάλουν με το ζόρι στο χορό και στο γλέντι, που κρατάει ως το πρωί.
• Στα χωριά Μέρωνα και Μελιδόνια του Ρεθύμνου αναβιώνουν έθιμα όπως το κλέψιμο της νύφης, ο Καντής, το μουντζούρωμα, τα οποία, σε συνδυασμό με το καλό κρασί και τους ήχους της λύρας, αποτελούν μια μοναδική εμπειρία.
• Στη Σκύρο, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι με παραδοσιακές ενδυμασίες κατεβαίνουν στην πλατεία του νησιού, όπου χορεύουν και τραγουδούν τοπικούς σκοπούς.

Ευαγόρας Παλληκαρίδης 26/02/1938-14/03/1957 ΑΘΑΝΑΤΟΣ !!!

 

Ευαγόρας Παλληκαρίδης 26/02/1938-14/03/1957 ΑΘΑΝΑΤΟΣ !!!

Ένας νέος σε ηλικία που έγινε Ήρωας όχι μόνο επειδή πρέσβευε γενικότερα τα ΗΘΗ-ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ-ΠΙΣΤΕΥΩ του-μας αλλά και επειδή διατήρησε μέχρι τέλους την ξεκάθαρη στάση του για αυτά, ένα πραγματικό υγιές πρότυπο για τους νέους της Πατρίδος μας από τον σωματικό θάνατό (14 Μαρτίου 1957) του και την ψυχική του Ανάσταση έως και σήμερα. Να μην ξεχάσουμε λοιπόν αυτό το παλληκάρι, αυτό τον πνευματικό φίλο μας και συναγωνιστή, ας συλλογιστούμε πώς έστω και να είχαμε λίγο από αυτό το θάρρος θα είχαμε ξεπεράσει σίγουρα αυτήν την σε πολύ μικρότερη κλίμακα 'κρίση' σε αυτήν την εποχή οικονομική κατάρρευση και όχι όπως τότε πολεμική σύγκρουση. Σήμερα ας είναι η απαρχή της "ενεργοποίησης" της νεολαίας μας ώστε να είναι η δύναμη όλων των Ελλήνων. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σε σκεπάζει Ευαγόρα φίλε και συμπαραστάτη στον αγώνα των ζωών μας στην καθημερινότητα που εσύ μας δίνεις το κουράγιο, που με τα δικά σου χνώτα χάραξες, στον αγώνα του Ελληνισμού μας, στον αγώνα της διατήρησης των Ηθών-Αξιών-Παραδόσεων-Πιστεύω μας.

 
Απαγχονίστηκε στις 14 Μαρτίου 1957, σε ηλικία μόλις 19 ετών. Ήταν ο νεαρότερος αλλά και ο τελευταίος αγωνιστής που απαγχονίστηκε από τους Άγγλους.

Συγκεκριμένα:

Τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957 οδηγείται στην αγχόνη. Τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο. Δύο λεπτά αργότερα (14 Μαρτίου) η καταπακτή ανοίγει και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης περνά στην αιωνιότητα.

 

Βασίλειος Σ. Κεσίδης

Ευαγόρας Παλληκαρίδης 1938 – 1957

 

Μάρτυρας του αγώνα των ελληνοκυπρίων για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού και την Ένωση της Μεγαλονήσου με την Ελλάδα.

Γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στο χωριό Τσάδα, της επαρχίας Πάφου. Μπήκε νωρίς στον αγώνα, από τα μαθητικά του χρόνια κιόλας. Το 1953, σε ηλικία 15 ετών, κατεβάζει και τεμαχίζει την αγγλική σημαία στο Κολέγιο της Πάφου, κατά την ημέρα στέψης της Βασίλισσας Ελισάβετ στο Λονδίνο. Δύο χρόνια αργότερα, συλλαμβάνεται ως μέλος της νεολαίας της ΕΟΚΑ, επειδή συμμετείχε σε παράνομη πορεία.

Στις 18 Δεκεμβρίου 1956 συλλαμβάνεται εκ νέου και κατηγορείται για κατοχή και διακίνηση παράνομου οπλισμού. Η δίκη του ορίζεται για τον Μάρτιο του 1957. Στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δεν αφήνει περιθώρια στους δικηγόρους του για να τον υπερασπιστούν. Παραδέχεται την ενοχή του, με αξιοθαύμαστο τρόπο: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο».

Την επομένη της καταδίκης του Παλληκαρίδη σε θάνατο, ο κόσμος ξεσηκώνεται για να σώσει τον νεαρό μαθητή. Οι εκκλήσεις για την απονομή χάριτος από την Ελλάδα, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτονται από τον άγγλο κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ και την αγγλική διπλωματία.

Ο Βαγορής, όπως ήταν το χαϊδευτικό του, δεν πτοείται. Στο τελευταίο γράμμα του δηλώνει: «Θ' ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να 'ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το καθετί. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα, τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί.»

Τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957 οδηγείται στην αγχόνη. Τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο. Δύο λεπτά αργότερα (14 Μαρτίου) η καταπακτή ανοίγει και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης περνά στην αιωνιότητα.

Σαν Σήμερα

14/03/1921: Το Α΄ Σώμα Στρατού, μετά από σκληρές μάχες, καταλαμβάνει για πρώτη φορά το Αφιόν Καραχισάρ και προωθείται περίπου 50 χιλιόμετρα ανατολικά από αυτό. Εξαιτίας της σύμπτυξης του Σώματος, το Αφιόν Καραχισάρ στις 25 Μαρτίου εκκενώνεται από τις ελληνικές δυνάμεις. 

 

14/03/1957:  Απεβίωσε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ήρωας του κυπριακού αγώνα της ανεξαρτησίας. (Γεν. 27/2/1938)

ΚΑΛΟ 3ΗΜΕΡΟ

Σαν Σήμερα

12/03/1921: Το Α΄ Σώμα Στρατού, μετά από σκληρό αγώνα, καταλαμβάνει την οχυρωμένη τοποθεσία και την πόλη Τουμλού Μπουνάρ της Μικράς Ασίας. 

 

12/03/1990: Πραγματοποιείται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο το πρώτο ντιμπέιτ μεταξύ πολιτικών αρχηγών στην Ελλάδας. Συμμετείχαν οι πρόεδροι της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Παπανδρέοου και του ΚΚΕ, Χαρίλαος Φλωράκης, εν όψει των εκλογών της 8ης Απριλίου.

 

 

12/03/2005: Απεβίωσε ο Σταύρος Κουγιουμτζής, συνθέτης. (Να 'τανε το '21..., Μην μου θυμώνεις μάτια μου, Το σακάκι μου κι αν στάζει) (Γεν. 1932)

Η ΠΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ

 

Ένα εξαιρετικό βίντεο του αγαπητού Στρατηγού έ.α. Χρήστου Κατσάτου αφιερωμένο στα υπέρ Πατρίδος πεσόντα παιδιά του τραγικού συμβάντος της 11ης Φεβρουαρίου 2016 στην νήσο της Κινάρου.

Υποπλοίαρχος Αναστάσιος Τουλίτσης ΠΝ

Υποπλοίαρχος Κωνσταντίνος Πανανάς ΠΝ 

Ανθυπασπιστής Ελευθέριος Ευαγγέλου 

ΗΡΩΙΚΑ ΠΕΣΟΝΤΕΣ-ΠΑΝΤΑ ΠΑΡΟΝΤΕΣ

«Μάρτης» ή «Μαρτιά»

 

Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι μύστες έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι, όπως παρατηρεί ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης.

Σύμφωνα με το έθιμο, την 1η του Μάρτη, οι μητέρες φορούν στον καρπό του χεριού των παιδιών τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά, για να τα προστατεύει από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, που είναι ιδιαίτερα βλαβερός, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες. Ο Μάρτης προφυλάσσει επίσης, όπως πιστεύεται, από τα κουνούπια και τους ψύλλους και ακόμα απομακρύνει τις αρρώστιες και άλλα κακά.

Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι. Σε μερικές περιοχές ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του.

Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους ή το καίνε με το αναστάσιμο φως του Πάσχα.

Η Χριστιανική Εκκλησία δια του Ιωάννου του Χρυσοστόμου θεωρεί το έθιμο ειδωλολατρικό ήδη από το 5ο αιώνα.

Η ιστορία του ΠΡΟ-ΠΟ

 

Παιγνίδι αμοιβαίου στοιχήματος με ποδοσφαιρικούς αγώνες, από τα αρχικά γράμματα των λέξεων Προγνωστικά Ποδοσφαίρου. Απαιτεί από τον παίκτη πρόβλεψη και τύχη. Στην Ελλάδα έκανε την εμφάνισή του την 1η Μαρτίου 1959.

Η ιδέα ανήκε στον Κωνσταντίνο Γ. Καραμανλή, ο οποίος θέλησε να αξιοποιήσει προς όφελος του κρατικού ταμείου την εγγενή αδυναμία του Έλληνα προς τον τζόγο και να τη συνδυάσει με την αγάπη του για το ποδόσφαιρο. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '50, η μόνη διέξοδος για τον τζογαδόρο ήταν η χαρτοπαιξία και δευτερευόντως τα υπό κρατική εποπτεία λαχεία. Τώρα θα του δινόταν μία ακόμη διέξοδος, επ' ωφελεία και του κοινωνικού συνόλου. Η πρόθεση του Καραμανλή, όταν δημοσιοποιήθηκε, ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών από την αντιπολίτευση, κεντρώα και αριστερή, που τον κατηγόρησε για ανηθικότητα και διαφθορά, αποκαλώντας τον πρωθυπουργό του τζόγου.

Το 1958 ιδρύθηκε ο Οργανισμός Προγνωστικών Αγώνων Ποδοσφαίρου (ΟΠΑΠ), ένας αποκεντρωμένος δημόσιος οργανισμός, που ανέλαβε τη διοργάνωση του παιγνιδιού, αντιγράφοντας το ιταλικό TotoCalcio. Την Κυριακή 1η Μαρτίου 1959 έγινε ο πρώτος διαγωνισμός. Χιλιάδες Έλληνες ανταποκρίθηκαν και έσπευσαν στα λιγοστά τότε πρακτορεία να προβλέψουν την έκβαση 12 αγώνων με τα σημεία 1, 2, Χ και να καταθέσουν τον οβολό τους. Ανάμεσα στους αγώνες δέσποζε το ντέρμπι των αιωνίων, στο οποίο επικράτησε ο Ολυμπιακός με 2-0.

Συνολικά, στον πρώτο διαγωνισμό συμπληρώθηκαν 213.670 στήλες και οι εισπράξεις ανήλθαν σε 1.004.778 δραχμές. Από τη διαλογή που ακολούθησε, βρέθηκε ένα και μοναδικό 12άρι, που ανήκε στον αθηναίο δικηγόρο Νίκο Πάσσαρη και κέρδισε 228.360 δραχμές, ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για την εποχή. Την επομένη, ο κύριος Πάσαρης ήταν το πρόσωπο της ημέρας και πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες. Στους μεγάλους χαμένους του πρώτου δελτίου, οι διεθνείς παίχτες του Παναθηναϊκού Λάκης Πετρόπουλος και Βαγγέλης Πανάκης, οι οποίοι είχαν προβλέψει νίκη της ομάδας τους επί του Ολυμπιακού κι έτσι περιορίστηκαν στις 4.757 δραχμές που πήρε ο καθένας από τους 47 11άρηδες.

Το νέο παιγνίδι αγκαλιάστηκε αμέσως από τον κόσμο κι έγινε η μοναδική πηγή εσόδων για τον Ελληνικό Αθλητισμό για τα επόμενα 31 χρόνια, ο «αιμοδότης του ελληνικού αθλητισμού», όπως λεγόταν. Χάρη στην εμφάνιση και την επιτυχία του ΠΡΟ-ΠΟ δημιουργήθηκε η Α' Εθνική Κατηγορία από την περίοδο 1959 - 1969, το πρώτο ενοποιημένο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο του 1965 προστέθηκε και 13ος αγώνας και οι κατηγορίες των νικητών αυξήθηκαν σε τρεις: 13ρηδες, 12ρηδες και 11ρηδες.

Από το 1990 ο ΟΠΑΠ άρχισε να προσφέρει νέα παιχνίδια στην πελατεία του (Λόττο, Στοίχημα, Κίνο κ.ά.), με αποτέλεσμα την υποχώρηση του ΠΡΟ-ΠΟ. Η προσπάθεια του Οργανισμού να το αναζωογονήσει (Σούπερ 13, ΠΡΟΠΟ 14&7) δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Σήμερα, το μερίδιό του στον τζίρο του ΟΠΑΠ δεν ξεπερνά το 3%. Ο παίκτης του 21ου αιώνα ζει και αναπνέει για το Στοίχημα και το ΚΙΝΟ.

Σχετικά...

Ο ελληνικός κινηματογράφος έπιασε αμέσως τον λαϊκό σφυγμό και την ίδια χρόνια με την έναρξη του ΠΡΟΠΟ μας έδωσε την πρώτη ταινία με σχετικό θέμα. Πρόκειται για την κωμωδία του Γιάννη Δαλιανίδη Λαός και Κολωνάκι, με ήρωα έναν άφραγκο γαλατά (Κώστας Χατζηχρήστος), που πιάνει την καλή με ένα 12κάρι και φλερτάρει μια καταχρεωμένη γόησσα του Κολωνακίου (Ρίκα Διαλυνά), η οποία τον γλυκοκοιτάζει για τα λεφτά του.